ULTIMADE AMERIKAN STAFFORDSHIRE TERRIER’IN

EVRIMSEL GELISIMI

Bugunun gelismis staffordshire terrierinin almis oldugu buyukluk ve sekil bu irkla ilgilenen bircok kimsenin zihninde bircok soru isareti olusturmus yaninda da cok sayida temelsiz teorileri getirmistir.Bu konunun herzaman tartisma platformlarinda yer aldigini ve dunyanin her tarfinda bu isle uzaktan ve yakindan ilgilenen herkesin atip tuttugu bir konu olarak goruyorum..Bu konuyu son on yildir Turkiye`de bu tarzda kopeklerin sahibi olan kisiler yada bu konularla yakindan ilgilenen cogunlugun sanal ortamdaki yazismalarda buyuk tarismalara konu olduguna tanik oldum .Ama bu tartismalarin geneline bakildiginda: bu irki sadece dovus amacli goren kisiler tarafindan Game dog bloodline safligi savunulur, irkin evrensel gelisimini kabul etmiyerek bir cok anlamsiz ve temelsiz teorileri ortaya atar. Diger bir kisimda elerinde fazla kaynaklari olmadigi icin yada olan kaynaklara ulasma sanslari olmadigi icin bu gelisimi irklarin karisimi seklinde yorumladiklarini gorduk. O donemler yazilan yazilarin bazilari o kadar inadirici sekilde tasarlanmisti ki ” Ultimade Line” kopekleri begenen ve savunan benim ve benim gibi dusunenlerin bile belirli noktalarda aklimiz karisiyordu.Benim icin bu surec Amerika’ya gidip, oradaki saygin ureticilerle tanisip bu konuda yazilan bir cok kitabi okuyana kadar devam etmisti.
Parantez icinde sunu da belirtmek isterim ki, bu yazimda,1800`lerin sonunda Amerika’ya getirilen bu irkin, evrimsel gelisim tarihcesini ele alirken geldigi orjnin bir imgesi ve gelistigi ulkenin bir temsilcisi olduguna inandigim”Amerikan Stafford Shire Terrier”ismi kulanacagim.Amerikan Stafford Shire terriere Amerikan Pitbull Terrier isimlerinin ve kayitlarinin ayrilislarini baska bir konu basligi olarak ele alinmasi gerektigine inaniyorum.
1992 yilinda gordugum ilk Amerikan Stafford Shire Terrier hala gozlerimin onunde: 20 kg agirliginda, siyah, boyuna gore genis yapili bir kopekti. Daha onceden hakkinda duydugum seyleri gozumun onundeki bu hayvan ile kiyasladigimda, gordugum hayvan haylerimin tamamen disinda kaliyordu ve anlatilan o tanimsiz gucu acikcasi belirliyemiyordum .Daha sonra bu kopegin sahibiyle bir hayli yakinlasarak irkin ozelillerini yakindan tanima firsati buldum ve bu irka olan askim o donem basladi .1994 yillinda universiteye basaldigim yillarda internet ile tanisarak Amerika`daki kennel sayfalarini kesfettim ve gormeden kafamda canlandirdigim kopek, o sayfalarda aynen fotograflanmisti ,hayalimde olusturdugum gucun tanimi bu resimde sekilleniyordu.Karsimdaki resimde 40 kg yani 90 pounds old family red nose PR” Budha of Vegas” vardi ,iste o an bu soru isaretleri olustu kafamda ” hangisi gercek ve saf olaniydi?” Hergun gormeye gitigim kopek mi yoksa bu karsimdaki fotografta duran kuvvet abidesi guzellik mi?????????

PR”Sherer’s Big Budha of Vegas” DNA –VIP( 90 PUNDS &41 KG )

Bu evrimin temelini arastirmaya basladigimda konuyla ilgili bilgilerin temeline ;1880`lerin basinda rastladim .O donem Amerika`nin surgun bolgesi niteliginin, firsatlar ulkesi seklini almasi bircok Iskoc,Ingiliz,Irlandali fakir halkin ilgisini cekmis ve buyuk bir gocun olmasina neden olmustu .Amerikaya gelen bu kisiler, o donem Britanya ulkelerinde cok revasta olan ve dovus arenalarinin rakipsiz gladyatorlerini yanlarinda getirmislerdi.O doneme ait bircok Amerikali yazar hikayelerinde bu kopeklerden ve yapilan dovuslerden bahsetmistir.Tasvir edilen kopeklere baktigimizda 30 pounds yani 13-14 kg Amerikan Stafford Shire terrierlerin sekli ortaya cikiyor .
Bu kadar kucuk bir yapiya sahip olan bu irkin evrimsel gelisimi bu donemde baslar.Ic savasin baslamasi ile New York ve Boston limanlarina gelen gocmen aileler batiya, Amerika kitasi iclerine dogru yayilmaya basladilar ve yanlarinda da bu kopekleri goturduler.Kendilerine uygun araziler bulup yerlesen bu aileler,California sahillerine kadar ulastilar.
Yerlesik hayata gecmeleri ile beraber doganin insan ogluna karsi olan direniside bas gostermeye basalmisti.Yerlesik hayata adim atan gocmenlerin sigirlarina ve kumes hayvanlarina dag aslanlari, kurtlar ve cakalar buyuk zararlar veriyordu,ayrica o donemde buyuk et kaynagi olan yaban domuzlarini yakalamakta oldukca zorlaniyorlardi .Yanlarinda getirdikleri cesaretli savascilar, elirinden geleni yapmalarina ragmen karsilarindaki rakipler ringlerde karsilastiklarindan cok daha kuvvetli ve tehlikeliydiler. Bu kuvvetli rakiplerine karsi , fiziksel olarak kucuk olduklarindan fazla basari gosteremiyorlardi.

Red nose line incelendiginde Irlanda`dan gelen bu kan Ingiltere`den gelen akrabalarina gore biraz daha iri bir yapiya sahipti ,ayrica gunumuz orneklerine bakildiginda fiziksel olarak cok gelismis olmalari DNA orjinlerine gidildiginde daha buyuk yapidaki Terrier irklarinin genleri oldugu gercegini goz onunde bulundurmamizi gerektiriyor .
1890`larda gelen Irlanda menseyli bu bloodline ,ilk getirildiginde yapi olarak ingiliz akrabalarina renk haricinde cok benzerken ,ulkenin ve sahiplerinin verecegi guzel kaynaklar sayesinde genlerinde gizli olan genis vucut sekilleri kisa zamanda ortaya cikmistir.Dunya cabindaki unu ve yazmis oldugu kitaplarla kendini ispat etmis olan Richard Stratton`nun kitaplarina bakildiginda 1970`lerde “Game Bloodline Red Nose” larin bile 70 pounds yani 32 kg ye ulastigini goruyoruz.Ayrica renkleri ve fizikleri ile bircok kisinin ilgisini ceken bu bloodline 1980`lede cok populer olup bircok RED NOSE ureticisinin olusmasini saglamistir.Bugun RED NOSE line ait saygi duyulacak kanlara su isimleri ornek ververebiliriz,WALLACE,HEMPHILL,SORONA,CAMELOT,CASTILLO,CHEVY…….
Bu verdigim bloodline ‘ larin tamami UKC kayitli olup, gunumuzde bircok basarili uretici tarfindan en mukkemel hale getirilmeye calisilmaktadir.Bunun yaninda yapilan basarili, line breeding calismalari ,yuksek protein agirlikli beslenme,surekli yapilan agirlik calisma teknikleri ve hastaliklara karsi alinan yuksek kalitedeki onlemler sayesinde sinirlari ve hayal guclerini zorlayacak,boyutlardaki orneklere ulasilmistir.Buna guzel bir ornek olarak bugun amerikada dunyanin en buyuk pitbullu olarak kabul edilen “MotorCity Kennel`a “ait “BIG BLOCK” isimli damizligi goruyoruz.

Bu anlattigim kanlar disinda bugun UKC,AKC standartlarina uyan hic mi bloodline kalmadi??sorusu eminimki hemen akliniza geliyor ,,..elbetteki AKC’nin yapmis oldugu ilk kayit doneminden itibaren bu irkin standartlarinin belirlenmesiyle bunu bloodlinelarinda koruyan bircok saygin ureticinin eski nesil kopekleri gunumuz AKC,UKC sampiyonlarinin temellerini olusturmustur.Bu bloodlinelarin isimlerini %90 UKC,AKC kayitli secerelerde mutlaka bulunmaktadir ,gunumuze kadar bu safligi korumus bloodlineni olusturan isimleri soyle siralayabiliriz: GAFF,SIERRA,YORK,EDELHOUSE,WOODS
Ayrica bu kana ait damizliklar gunumuz” ULTIMADE AMERIKAN STAFFORD SHIRE TERRIER” olusumunun temel taslaridir.