KENELER VE PIRELER  

Enfeksiyon hastaliginin tasiyicisi olarak keneler her köpek için ciidi tehlike olustururlar.Özellikle köpeklerin en çok dolasmayi sevdikleri açik alanlarda gözlenir.Nisan'dan Ekime' kadar çaliliklarda,otlar üzerinde serbestçe yasar,kan emebilecekleri bir noktada kanca benzeri isirma organelleri ile deriyi delerek gömülürler.Disi kene,salyasinddaki özel bir yapiskan madde sayesinde kan emdigi noktaya kendini güçlü bir biçimde kilitler.Bu sayede ortalama bir hafta süren kan emme ögünü boyunca konakçinin kendisini uzaklastirmasina meydan vermez.

 

Kenelerin Yol Açtigi Zararlar:
Tek bir kene isirigi dahi köpeklere hatta insanlara viral ve bakteriyel hastaliklari bulastirabilir.

1) Lokal Irritasyon: Konakçinin derisine gömülen agiz organeli yangisal reaksiyonlara yol açar.Burada daha sonra baktariyel enfeksiyonlar da gelisebilir.Kene gömülü oldugu yerden tam olarak çikartilamaz ve deri içinde bir kisim agiz organelleri kalirsa bu durumda daha ciddi ve yaygin bir yangi meydana gelir.

 

2)Kenelerden Kaynaklanan Hastaliklar :

 

a)Borreliosis (Lyme hastaligi): Keneler tarafindan bulastirailan bu hastaligin etkeni Borrelia adli bir mikroorganizmadir.Hastalik 1975'de önce insanlarda ve 1980'lerin ortalarinda evcil hayvanlarda teshis edilmistir.Almanya'da kenelerin 10% oraninda Borrelia ile enfeste oldugu,bu oranin bazi bölgelerde 20% 'ye kadar çiktigi bildirilmistir. Hastalik etkeni bakteriler kenenin barsaklari ve salya bezlerine yerlesir ve kan emme sirasinda konakçiya bulasir.Lyme hastaliginin klinik septomlari çesitlilik gösterir.Insanlarda isirik noktasinda 1-3 hafta sonra gelisen derideki kizarikliga ates ve lenf yumurtalarinin sismesi ile seyreden grip benzeri semptonlar eslik eder.Birkaç hafta veya ay sonra vücudun etkilenen yerlerinde agrili nevritis ve felçler meydana gelebilir.Köpekte belirgin semptomlar baslangiçta çevreye kayitsizlik ve 40-41C ates,daha sonra ise topallik,kas eklem agrisi ver diger sinirsel bozukluklardir.

b)Babesiosis : Bir kan paraziti olan Babesia,Türkiye'de ve tüm dünyada subtropikal ve tropikal bölgelerde yagindir.Akdeniz ülkelerindeki yogun turist trafigi sayesinde hastalik orta ve Kuzey Avrupa ülkelrine de giderek yayilmaktadir.enfekte keneler saglikli konakçidan kan emdeikleri sirada paraziti de naklederler.Parazir enfekte konakçinin alyuvarlari içinde ikiye bölünerek çogalir ve alyuvarlari parçalar.Babesis fonksiyonunun bulasmasindan 1-3 hafta sonra konakçida ates,giderek artan durgunluk,anemi,mukoza ve göz kapaklarinda sarilik,dalak sismesi ve kan iseme maydana gelir.Hastaligin siddeti konakçinin bagisiklik durumu ile yakindan ilgilidir.Tavsiye edilen en iyi mücadele yöntemi,vektör kenelerin yok edilmesini amaçlayan,uzun etkili kene ilaçlarinin kullanilmasidir.

3)Kene Felci : Bazi kene türlerinin disileri,kan emme sirasinda belli dönemlerde bir nörotoksin üreterek sinirsel impuls geçisini bozar.Hastalik bulasan köpeklerin arka bacaklarinda ilerleyen bir felç ve nadir vakalarda solunum felcine bagli ölüm meydana gelir.Kenelerin kisa sürede uzaklastirilmalari ile semptomlar 24 saat içinde kaybolur.

Pirelerin verdikleri zararlar:

1)Kan Kaybi:Küçük köpek irklarinda veya yavru hayvanlarda yogun pire enfeksiyonu siddetli kan kaybina,anemiye hatta ölüme yol açar.

2) Barsak Parazitlerinin Tasinmasi:Pireler d.canimum adli seritin ara konakçisidir.Bu sekilde enfekte köpekler diskiyla çevreye kabak tohumu seklindeki halkalari yayaylar.Halkalar içerisindeki yumurtalar pire larvalari tarafindan yutularak burada larva formu gelisir.Serit larvasini tasiyan ergin pire çigneyerek yutulursa,larvalar gelismelerini tamamlayarak konakçinin bagirsaginda serit haline dönüsür.

Bu bakimdan pire teshis edilen köpeklere,bu seritlere karsi koruyucu amaçla etkili bir serit ilaci uygulamak gereklidir.

3)Pire Enfetasyonuna Bagli Deri Hastaliklari:Pireler isirdiklari noktada lokal tahrise,deri hastaliklarina(pire isirigi detarmasisi) ve sitemik karakterde alrjik reaksiyonlara (pire alejisi detarmatisisi) yol açarlar.Isirik detarmasisleri özellikle karinda,bacak içlerinde ve kuyruk altinda,isirma ve kasinmadan kaynaklanan kizariklik,kabarcik olusumu ile seyreder.

Pireler sicak havalarda ortaya çikar ama ev içinde yasayan hayvanlarda ve kapali mekanlarda tüm yil boyunca görünebilirler.Pireler kan ile beslenen asalak böceklerdir.

Evcil hayvanlarinizda kene ve pirelerdden kaynaklanabilecek problemleri önlemenin en etkin yolu,veteriner hekimizin tavsiye edecegi güçlü ve uzun etkili antiparaziter ürünleri kullanmaktan geçer.