| KENELER
VE PIRELER
Enfeksiyon
hastaliginin tasiyicisi olarak keneler her köpek için
ciidi tehlike olustururlar.Özellikle köpeklerin en çok
dolasmayi sevdikleri açik alanlarda gözlenir.Nisan'dan
Ekime' kadar çaliliklarda,otlar üzerinde serbestçe
yasar,kan emebilecekleri bir noktada kanca benzeri isirma organelleri
ile deriyi delerek gömülürler.Disi kene,salyasinddaki
özel bir yapiskan madde sayesinde kan emdigi noktaya kendini
güçlü bir biçimde kilitler.Bu sayede ortalama
bir hafta süren kan emme ögünü boyunca konakçinin
kendisini uzaklastirmasina meydan vermez. Kenelerin
Yol Açtigi Zararlar:
Tek bir kene isirigi dahi köpeklere hatta insanlara viral ve
bakteriyel hastaliklari bulastirabilir. 1) Lokal Irritasyon: Konakçinin derisine gömülen agiz organeli yangisal
reaksiyonlara yol açar.Burada daha sonra baktariyel enfeksiyonlar
da gelisebilir.Kene gömülü oldugu yerden tam olarak
çikartilamaz ve deri içinde bir kisim agiz organelleri
kalirsa bu durumda daha ciddi ve yaygin bir yangi meydana gelir. 2)Kenelerden Kaynaklanan Hastaliklar
: a)Borreliosis
(Lyme hastaligi): Keneler tarafindan bulastirailan bu hastaligin
etkeni Borrelia adli bir mikroorganizmadir.Hastalik 1975'de önce
insanlarda ve 1980'lerin ortalarinda evcil hayvanlarda teshis edilmistir.Almanya'da
kenelerin 10% oraninda Borrelia ile enfeste oldugu,bu oranin bazi
bölgelerde 20% 'ye kadar çiktigi bildirilmistir. Hastalik
etkeni bakteriler kenenin barsaklari ve salya bezlerine yerlesir
ve kan emme sirasinda konakçiya bulasir.Lyme hastaliginin
klinik septomlari çesitlilik gösterir.Insanlarda isirik
noktasinda 1-3 hafta sonra gelisen derideki kizarikliga ates ve
lenf yumurtalarinin sismesi ile seyreden grip benzeri semptonlar
eslik eder.Birkaç hafta veya ay sonra vücudun etkilenen
yerlerinde agrili nevritis ve felçler meydana gelebilir.Köpekte
belirgin semptomlar baslangiçta çevreye kayitsizlik
ve 40-41C ates,daha sonra ise topallik,kas eklem agrisi ver diger
sinirsel bozukluklardir. b)Babesiosis
: Bir kan paraziti olan Babesia,Türkiye'de ve tüm dünyada
subtropikal ve tropikal bölgelerde yagindir.Akdeniz ülkelerindeki
yogun turist trafigi sayesinde hastalik orta ve Kuzey Avrupa ülkelrine
de giderek yayilmaktadir.enfekte keneler saglikli konakçidan
kan emdeikleri sirada paraziti de naklederler.Parazir enfekte konakçinin
alyuvarlari içinde ikiye bölünerek çogalir
ve alyuvarlari parçalar.Babesis fonksiyonunun bulasmasindan
1-3 hafta sonra konakçida ates,giderek artan durgunluk,anemi,mukoza
ve göz kapaklarinda sarilik,dalak sismesi ve kan iseme maydana
gelir.Hastaligin siddeti konakçinin bagisiklik durumu ile
yakindan ilgilidir.Tavsiye edilen en iyi mücadele yöntemi,vektör
kenelerin yok edilmesini amaçlayan,uzun etkili kene ilaçlarinin
kullanilmasidir. 3)Kene Felci
: Bazi kene türlerinin disileri,kan emme sirasinda belli dönemlerde
bir nörotoksin üreterek sinirsel impuls geçisini
bozar.Hastalik bulasan köpeklerin arka bacaklarinda ilerleyen
bir felç ve nadir vakalarda solunum felcine bagli ölüm
meydana gelir.Kenelerin kisa sürede uzaklastirilmalari ile
semptomlar 24 saat içinde kaybolur.
Pirelerin
verdikleri zararlar:
1)Kan Kaybi:Küçük
köpek irklarinda veya yavru hayvanlarda yogun pire enfeksiyonu
siddetli kan kaybina,anemiye hatta ölüme yol açar. 2) Barsak Parazitlerinin
Tasinmasi:Pireler d.canimum adli seritin ara konakçisidir.Bu
sekilde enfekte köpekler diskiyla çevreye kabak tohumu
seklindeki halkalari yayaylar.Halkalar içerisindeki yumurtalar
pire larvalari tarafindan yutularak burada larva formu gelisir.Serit
larvasini tasiyan ergin pire çigneyerek yutulursa,larvalar
gelismelerini tamamlayarak konakçinin bagirsaginda serit
haline dönüsür. Bu bakimdan
pire teshis edilen köpeklere,bu seritlere karsi koruyucu amaçla
etkili bir serit ilaci uygulamak gereklidir. 3)Pire Enfetasyonuna
Bagli Deri Hastaliklari:Pireler isirdiklari noktada lokal tahrise,deri
hastaliklarina(pire isirigi detarmasisi) ve sitemik karakterde alrjik
reaksiyonlara (pire alejisi detarmatisisi) yol açarlar.Isirik
detarmasisleri özellikle karinda,bacak içlerinde ve
kuyruk altinda,isirma ve kasinmadan kaynaklanan kizariklik,kabarcik
olusumu ile seyreder. Pireler sicak
havalarda ortaya çikar ama ev içinde yasayan hayvanlarda
ve kapali mekanlarda tüm yil boyunca görünebilirler.Pireler
kan ile beslenen asalak böceklerdir. Evcil hayvanlarinizda
kene ve pirelerdden kaynaklanabilecek problemleri önlemenin
en etkin yolu,veteriner hekimizin tavsiye edecegi güçlü
ve uzun etkili antiparaziter ürünleri kullanmaktan geçer. |