ASI UYGULAMALARI Hastaligin Önlenmesinde Asinin Rolü Günümüzde asilama, ev hayvanlari için hastalik önleme stratejilerinin temel unsurudur. Asilar, asida bütün veya kismi olarak ihtiva edilen patojene karsi spesifik bir savunma gelistirmek üzere hayvanin bagisiklik sistemini uyarirlar. Spesifik bir bagisiklik yaniti ister asi, isterse dogal yoldan karsilasilan bir patojen tarafindan uyarilsin, buna aktif olarak edinilmis bagisiklik adi verilir. Bagisiklik ayrica, gerek serumlar araciligiyla gerekse de plasenta yada kolostrum araciligiyla bagisik bir hayvandan yavrusuna antikorlarin nakledilmesiyle pasif olarak da kazanilabilir. Aktif olarak edinilmis bagisiklik pasif olarak edinilmis bagisikliga kiyasla çok daha uzun bir etki süresine sahiptir çünkü vücudun patojene karsi kendi yanitindan kaynaklanir. Aktif olarak edinilmis bagisiklikta, vücut kendi savunma unsurlarini "üretir" ve ikinci bir hastalik etkenine maruz kalma ihtimaline karsi bunlarin bazilarini muhafaza eder. Pasif olarak edinilmis bagisiklikta ise, bir baska hayvandan alinan antikorlar sonradan ortadan kaybolur, ve böylece bagisiklik da son bulmus olur. Hastalik etkenine karsi dogal yollarla maruz kalinmasi durumunda bir nebze olsun aktif bagisiklik gelistirme ihtimali her zaman için mevcut olsa da aktif bagisikligin asi ile elde edileni makbuldür, zira asi disinda her hangi bir yolla kazanilan aktif bagisiklik durumunda, hayvan ölümden kurtulup iyilesme sansi yakalasa da, hayvanin bir kez yakalanmis oldugu hastalik, geri kalan yasam periyodunda gelisme geriligi, güçten düsme yada verim kaybi gibi sonuçlara sebep olabilir. Asi Formlari Asilar çesitli formlarda üretilmektedir: canli (virulan) canli zayiflatilmis (modifiye) inaktive edilmis (öldürülmüs) sub-unit genetik (rekombinant) toksoid asisi asellüler (hücresel forma sahip olmayip tasnif edilmis halde antijen içeren) Asi Uygulama Kurallari Asilanacak hayvan en az 6-7 haftalik olmalidir. Hayvanlar parazitlerden arindirilmis olmalidir. Vucut sicakliklari normal (38,5 - 39,5 °C) olmalidir. Nabiz sayisi köpeklerde 90 - 110 /dk. sinirlari içinde olmalidir. Solunum sayisi 15 - 30 dak. sinirlari içinde olmalidir. Asilanacak hayvan stres olusturacak etkenlerden uzak tutulmalidir. Hayvan ileri gebe olmamalidir. Hastalik geçirmis hayvanlar nekahat döneminde olmamalidir. Asilamada kullanilan enjektörler steril olmali ve kullanildiktan sonra imha edilmelidir. Hayvan sahibine asilanan hayvana ait bilgilerini, yapilan asinin tarihini ve etiketini, asiyi uygulayan veteriner hekimin onayini içeren bir asi karti verilmelidir. Uygulanan asi programi her sene tekrarlanmalidir. ASILAMA GEREKTIREN HASTALIKLAR Kanli Ishal (Parvoviral Enteritis) : Parvovirus tip 2 tarafindan olusturulan akut seyirli, kanli ishal, ani ölüm ve kusmayla karakterize çok bulasici ve öldürücü bir hastalikdir. Köpek Gençlik Hastaligi (Distemper) : Akut ve subakut seyirli, solunum, sindirim ve sinir sisteminde bozukluklar olusturan bulasici viral bir hastaliktir. Köpek Karaciger Hastaligi (Hepatitis Contogiosa Canis) : Köpek adenovirus tip 1 tarafindan olusturulan basta karaciger olmak üzere sindirim ve solunum sistemlerini etkileyen, atesli, akut seyirli ve bulasici viral bir hastalikdir. Enfeksiyöz Laringotracheitis : Köpek adenovirus tip 2 tarafindan olusturulan tonsillitis ve faringitis ile karakterize solunum sisteminde bozukluk olusturan bulasici viral bir hastaliktir. Leptospirosis : Akut, subakut ve kronik seyirli hemoglobinüri, kanli ishal, sarilik ve böbek bozuklugu olusturan bulasici bakteriyel bir hastalikdir. Köpek Bogmacasi (Cennel Cough) : Bordetella bronchoceptica tarafindan olusturulan kronik bir öksürükle karakterize üst solunum yollarinin enfeksiyonudur.Bulasici bir hastalikdir. Corona Virüs Enfeksiyonu : Istahsizlik, kusma, kanli ve mukuslu ishal ve mentol depresyonla karakterize bulasici viral bir hastalikdir. Köpek Herpes Virüs Enfeksiyonu : Yeni dogan yavrularda perakut veya akut hemorajik nekrozlarla ölümlere, ergin köpeklerde solunum ve ürogenital sistemlerde subklinik veya klinik enfeksiyon olusturan bulasici viral bir hastalikdir. Kuduz : Rabies virusu tarafimdan olusturulan akut seyirli, bilinç kaybi, huzursuzluk, saldirgan tavir, salya artisi, yutkunma güçlügü ve çesitli felçlerle karakterize ölümle sonuçlanan bulasici viral bir hastalikdir.